Kedi nanesi nedir sorusu pek çok kedi sahibi tarafından merak ediliyor. Bilimsel adı Nepeta cataria olan bu bitki, daha çok catnip olarak bilinir. Yaprak ve saplarında bulunan nepetalactone, kedilerin bir bölümünde geçici davranış değişiklikleri oluşturur.
Kedi nanesinin, kediler üzerindeki etkisi çoğunlukla bitkinin koklanmasıyla başlar. Tepki geçici, bağımlılık yapmayan ve zihinsel uyarım sağlayan bir deneyim sunar.
Kedi nanesine karşı her kedinin aynı tepkiyi vermediğini belirtelim. Kedilerin yaklaşık olarak yüzde 60’ı bu bitkiye karşı tepki verirken, fazla alımlarda kusma, ishal ve aşırı uyarılma ortaya çıkabilir. Bu nedenle catnip ne bir mucize ne de zararlı olarak etiketlemek yanlıştır. Asıl mesele ise kedinin bireysel tepkilerini doğru okumaktır.
Kedi Nanesi Nedir?
Kedi nanaesi, Lamiaceae familyasına ait olan Nepeta cataria bitkisidir. Hafif yeşil yapraklı ve lavanta tonlarında çiçek açabilen bir bitkidir. İngilizcesi olan catnip olarak da bilinir. Kedilerde zihinsel uyarım sağlamasıyla bilinir.
Burada kritik konu şu; kedi nanesi bir takviye, ilaç ya da zorunlu bir ihtiyaç değildir. Temel işlevi davranışsal uyarım ve çevresel zenginleştirmedir. Bu sebeple kedinize vermeniz şart değil. Doğru şekilde, doğru amaçla ve doğru kedide bu bitki oldukça faydalı bir araç olabilir.
Kedi Nanesi Ne İşe Yarar?
Kedi nanesi, kedilerin çevreyle daha istekli şekilde etkileşim kurmasına yardımcı olur. Bu nedenle oyunların içinde sıklıkla tercih edilmektedir. Yine benzer şekilde tırmala direklerini tercih etmeleri için de bu ürünlere eklenebilmektedir.
Pratikte kedi nanesi kullanımı, bazı kediler için daha fazla oyun ve daha fazla hareket anlamına gelir. Bu özellikle ev kedileri için önemlidir. Böylece kedinin daha aşırı kilolu olması da engellenebilir. Ayrıca eğlenmesi açısından da fayda sağlayacaktır. Bir “şımarma ürünü” olmaktan çok, zenginleştirme aracı olarak düşünülmelidir.
Kedi nanesi taze bitki, kurutulmuş ot, sprey ya da oyuncak içinde doldurulmuş formuyla kullanılabilmektedir. Kullanım alanlarını şöyle özetletebiliriz;
| Kullanım formu | Nasıl uygulanır? | En çok ne için tercih edilir? | Dikkat edilmesi gereken nokta |
| Taze kedi nanesi | Saksıda ya da koparılmış yaprakla sunulur | Doğal koklama ve keşif davranışı | Taze form daha güçlü olabilir, az miktarla başlanmalı |
| Kurutulmuş kedi nanesi | Yere, oyuncağa veya tırmalama direğine serpilir | Oyun ilgisini artırma, yönlendirme | Etkisi zamanla azalır, hava almayan kapta saklanmalı |
| Kedi nanesi spreyi | Oyuncak, yatak, taşıma çantası veya tırmalama alanına sıkılır | Yutmadan koku yoluyla etki sağlama | Çok yoğun ürünlerde aşırı kullanım önerilmez |
| Kedi nanesi dolgulu oyuncak | Oyuncağın içine eklenmiş halde sunulur | Tekmeleme, kovalamaca, av oyunu | Oyuncak parçalanıyorsa gözetim gerekir |
Kediler Kedi Nanesine Neden Tepki Verir?
Kedi nanesi nedir, ne işe yarar sorularını yanıtladık, peki ama kediler bu bitkiye neden tepki veriyor? Bunun temel nedeni bitkide yer alan nepetalactone adlı bileşik. Bu bileşik, kedi nanesinin yapraklarında bulunuyor. Etkisi ise koku yoluyla başlıyor. Nepetalactone’un kedi burnundaki koku hücrelerine bağlanarak beyne sinyal gönderiyor.
Bu sebeple bazı kediler, kokuyu alınca yuvarlanır, bazıları sürtünür, bazıları koşturur, bazıları ise daha sakinleşmiş bir görüntü oluşturur. Tepkinin tek tip olmaması ise her kedide farklı yoğunlukta hissedilmesiyle ilgili. Kısacası kedi nanesi, tüm kedileri aynı şekilde etkileyen bir düğme gibi değil; bireysel davranış profiline göre değişen bir uyarandır.
Her Kediye Etki Eder Mi?
Hayır, etmez. Kedilerin genellikle yüzde 60’lık bölümünde etki gösterdiğini söylemek mümkün. Başka bir değişle, kediniz bu bitkiye hiçbir tepki göstermiyor da olabilir. Bu genellikle kalıtsal bir özellikle ilgilidir.
Kedi nanesinin etkisi konusunda yaş da önemli kriterlerden biri. Yavru kediler (6 aylıktan küçük olanlar) bu bitkiye genellikle belirgin bir tepki vermezler. 6 aylıktan sonra yanıt çok daha olası hale gelir. Bu sebeple yavru kedim neden tepki vermedi düşüncesi doğru olmayacaktır.
Kedi Nanesi Zararlı Mı?
Kedi nanesi çoğu durumda kediler için zararlı değildir. Nanenin etkisi geçicidir ve bağımlılık yapmaz. Buna karşın aşırı kullanımda ishal, kusma, baş dönmesi ve yürüme zorluğu gibi problemler görülebilir.
Şu durumlarda kullanımı bırakıp veteriner görüşü almak gerekir:
- Kedi nanesi sonrası kusma, ishal, belirgin sersemlik ya da yalpalama görülüyorsa,
- Kedi normal oyun coşkusunun ötesinde agresifleşiyor veya aşırı ajite oluyorsa,
- Kedi nanesi dolgulu oyuncağı parçalayıp kumaş ya da küçük parçalar yutmaya çalışıyorsa,
- Belirtiler kısa sürede geçmiyor ve kedi normale dönmüyorsa.
Kedi Nanesi ile Kedi Çimi Aynı Şey Mi?
Hayır, aynı şey değil. Kedi çimi ya da kedi otu genellikle yulaf, arpa, çavdar ve buğday gibi tohumların çimlenmiş halidir. Kedi nanesi ise nane ailesine ait bambaşka bir bitkidir. Pet shop’larda bir arada satılıyor olması iki ürünün sıklıkla karışmasına neden olmaktadır.
Kedi otu ve kedi nanesi arasındaki ayrımı bilmek önemlidir çünkü kullanım amaçları farklıdır. Kedi çimi daha çok kemirme ve otlama davranışıyla ilişkilendirilir. Kedi otu ise koku ile uyarım yaparak davranışsal bir değişiklik hedefler. Yani biri yenilebilir yeşillik iken diğeri daha çok kokusal zenginleştirmedir.
Sonuç Olarak
Sonuç olarak kedi nanesi, doğru kedilerde oyunu, hareketi, tırmalama alışkanlığını ve çevresel ilgiyi artırabilen faydalı bir araçtır. Ancak her kedide aynı etkiyi beklemek doğru değildir. Oyuncaklar içinde catnip vererek, kedinizin daha fazla hareket etmesini sağlayabilirsiniz. Bu birçok açıdan dolaylı faydalar sağlayacaktır.
Kediniz için catnip, silver vine ya da başka bir zenginleştirme yönteminin daha uygun olup olmadığını anlamak istiyorsanız GomVet ile iletişime geçin. Unutmayın her kedi kendine özeldir ve her birinin ihtiyaçları farklılaşabilir.
Sık Sorulan Sorular
Kedi nanesi kediye nasıl verilir?
Kedi nanesi genellikle oyuncak içerisinde, tırmalama tahtasında ya da tırmalama yatağına serpilerek verilir. İlk kullanımda az miktarda vererek tepkiyi ölçmek iyi olacaktır.
Kedi nanesi kedileri sakinleştirir mi?
Kedi nanesi bazı kedilerde gevşeme ve rahatlama sağlayabilir. Ancak bazı kedilerde tersine oyun isteğini ve hareketliliği artırır. Bu durum kediden kediye değişir.
Kedi nanesi ve kedi otu aynı mı?
Hayır, kedi nanesi Nepeta cataria bitkisidir. Kedi otu ya da kedi çimi ise bildiğimiz tohumların çimlendirilmiş halidir. İki ürünün kullanım amaçları da farklıdır.
Kedi nanesi etkisi ne kadar sürer?
Kedi nanesinin etkisi genellikle birkaç saniye içinde başlar ve ortalama 10 dakika sürer. Nadir durumlarda 15 dakikayı aşabilir.
Catnip nedir ne işe yarar?
Kedi nanesi ya da catnip, kedilerde davranışsal tepki oluşturan aromatik bir bitkidir. Genel olarak oyun ilgisini artırmak için kullanılır.
Kediler neden catnip sever?
Kediler, catnipte bulunan nepetalactone bileşiğine tepki verir. Nepetalactone, koku yoluyla beyne sinyal gönderen ve davranış değişikliği yaratabilecek bir bileşendir.
Catnip kediyi sakinleştirir mi?
Catnip bazı kedilerde rahatlama ve gevşeme hissi yaratabilir. Fakat bazı kedilerde hareketliliği artıran özelliği olduğunu belirtelim.
Catnip kedi otu nasıl kullanılır?
Catnip genellikle kurutulmuş halde oyuncakların içerisinde ya da tırmalama alanlarına serpilerek kullanılır.
Kedi nanesi ne işe yarıyor?
Kedi nanesi; kedilerin hareketliliğini, çevreye olan ilgisini ve oyun isteğini artırmak için kullanılır. Özellikle oyuncaklarda ve tırmalama alanlarında tercih edilir.
Kedi nanesi kediyi sakinleştirir mi?
Kedi nanesi bazı kedilerde sakinleşme ve gevşemeyi sağlayabilir. Fakat bazı kedilerde ise hareketliliği artırdığını hatta çoğunlukla bu amaç için kullanıldığını belirtelim.
Kedi nanesi kediye nasıl verilir?
Kedi nanesi genellikle oyuncak içerisinde verilir. Bununla birlikte tırmalama alanlarına da az miktarda serpilebilir. İlk denemelerde küçük miktarlarda vererek davranış değişikliğini ölçmek faydalı olacaktır.
Bilgi Notu → İçeriğin hazırlanmasında GomVet Veteriner Hekimleri katkı sunmuştur. Blog sayfasında yer alan içerikler bilgilendirme amaçlı olarak yayın tarihindeki bilimsel veriler ışığında hazırlanmıştır. Evcil dostunuzun sağlığına ilişkin sorularınız, teşhis ve tedavi işlemleriniz için mutlaka bir veteriner hekime başvurunuz.
