Köpeklerde gündelik yaşam konforunu olabildiğince düşüren ve ağrı verici bir rahatsızlık olan köpeklerde kalça çıkığı özellikle büyük ırk köpeklerde sıklıkla görülen bir rahatsızlıktır. Ortopedik bir problem olmak ile birlikte displazi şeklinde de adlandırılan bu rahatsızlık, nadiren küçük ırk köpeklerde de görülebilmektedir.
Köpeklerde Kalça Çıkığı Nedir?
Köpeklerde kalça çıkığı veya displazi olarak adlandırılan rahatsızlık; kalça ekleminde bir uyum problemi ile birlikte ortaya çıkan yürüme güçlüğü, artrit ve ağrı gibi sorunlar gösterebilen ve genetik yatkınlık ile birlikte genellikle büyük ırk köpeklerde görülebilen bir ortopedik rahatsızlıktır.
Köpeklerde Kalça Çıkığı Neden Olur?
Köpeklerde displazi temel olarak travma, sebepsiz spontane çıkıklar veya değişen kalça ve eklem problemleri nedenli olarak görülebilmektedir.
Kalça çıkığı genellikle bir trafik kazası, yüksek bir noktadan düşme veya çarpışma gibi travmatik bir durum ile ortaya çıkabilmektedir. Kuvvetli bir darbe kalça eklemini yerinden oynatırken, bu fiziksel travma ciddi bir yaralanmaya da neden olabilir. Bazense çıkık spontane bir şekilde örnek olarak ilerleyen yaştan dolayı minyatür köpek ırklarında görülebilirken, patofizyolojik olarak nedeni belirlenemeyebilir. Bazen de eklem problemi bulunan köpeklerde kalça ekleminin stabilizesi düştüğü için de yorulma gibi bir faktör dolayısıyla dahi kalça çıkığı oluşabilir.
Köpeklerde Kalça Çıkığı Belirtileri Nelerdir?
Kalça çıkığı belirtileri arasında yaygın bir şekilde duruş ve yürüyüş tarzının bozulması gibi ayrıntılar yer alır.
Köpeklerde kalça çıkığı genellikle yavru döneminde 4-12 ay arasındaki köpeklerde görülebilirken, yetişkin köpeklerde de ilerleyen yaş ile ortaya çıktığında hastalığın seviyesine göre ağrı, kas erimesi, bacak topallaması ve yürüyüşte zorlanma gibi ayrıntılar ile anlaşılabilir. Ayrıca aşağıda sayılabilecek belirtiler görülebilir:
- Dengede zorluk
- Halsizlik
- Eklem ağrıları
- Arka bacakta topallama
- Zayıflık
- Omuz kaslarının genişlemesi
- İştahsızlık ve asabiyet
- Aşırı sakinlik
- Merdiven çıkma isteksizliği
- Yürüyüş tarzının bozulması
- Aşırı yavaş hareketler
- Eklemlerde çıtırdama sesleri
Köpeklerde Kalça Çıkığı Nasıl Teşhis Edilir?
Köpeklerde yavruluk döneminden itibaren özellikle 4-12 ay arasında bilhassa büyük ırklarda düzenli kontrol gerekirken, diğer ırklarda veya yine büyük ırklarda kalça çıkığı probleminin teşhisi için de veteriner kontrolü ile fiziki muayene sağlanır. Hemen sonrasında özellikle röntgen ve eklem sabitliğini ölçebilen PennHIP gibi yöntemler ile net teşhis elde edilir.
Köpeklerde Kalça Çıkığı Tedavisi
4-6 ay arası gibi erken dönemlerde özellikle büyük ırk köpeklerde kalça displazisi teşhis edildiğinde küçük bir cerrahi yöntem uygulaması mümkündür. İlerleyen yaşamı önemli derecede olumlu etkileyen bu müdahale, ilerleyen hastalıklarda ise yeterli gelmeyip farklı tedavi yöntemlerinin daha detaylı şekilde uygulanması gerekebilir. Değişen tedavi yöntemleri arasında kilo kontrolü sağlanması, dinlenme, egzersiz ve yine daha kapsamlı ameliyatlar bulunabilmektedir.
Kalça Çıkığında Kilo Kontrolü
Eklem ağrıları, artan kilo ile birlikte daha ağır bir hale gelirken; özellikle köpeklerde hareketsizlik ise obeziteye neden olabilir ve kilo kontrolü kalça displazisi için çok önemli bir yöntemdir. Veteriner hekim desteği sayesinde beslenme şekli ve mama gibi değişiklikler yapılabilirken, ideal kilonun tekrar elde edilmesi vücut ağırlığını düşürerek eklem baskısını azaltır.
Kalça Displazisi İçin Egzersizler
Kalça çıkığı probleminde veteriner kontrolü ile birlikte egzersiz programları başlatılabilir. Yavruluktan başlamak üzere yetişkinliğe kadar her dönemde büyük veya küçük ırklarda yaşanan bu problemde düzenli bir yürüyüş programı oluşturulması ve rutin hale getirilmesi önemlidir. Egzersiz programının aşırıya kaçmaması ve yine özellikle zıplama ya da koşma gibi etkinliklerden uzak durarak düzenli uygulanması fayda sağlar.
Köpeklerde Kalça Çıkığı İstirahati
Kalça çıkığı probleminde köpeğin daha fazla dinlenme ve uyku ihtiyacı ortaya çıkarken, özellikle iyileşme sürecinde dinlenmenin etkisi; eklemin uzun süre ideal sabitliğini korumasını sağlamasıdır. Rahatsızlık yaşayan bir köpek yeterli miktarda dinlenerek uyumuyorsa, kalça çıkığı ilerleyebilir ve baskı artabilir.
Köpeklerde Kalça Çıkığı Ameliyatı
Ameliyat genellikle ciddi durumlarda köpekler için nihai çözüm olarak da görülürken, başarılı cerrahi yöntemlerde diğer tedaviler ile elde edilemeyen bir sonuç sağlanabilmektedir. Ancak genellikle cerrahi erken dönemde tehdit edilen problemlerde daha büyük fayda sağlamaktadır.
Günümüzde kalça çıkığı ile ilgili öncelikle toggle pin uygulaması seçilebilirken, bazen de kalça protezi veya femur baş ve boyun eksiyonu gibi yöntemler uygulanmaktadır. Açık veya kapalı cerrahi ile yapılabilen bu ameliyatlarda kalçayı daha stabil hale getirmek ve eklemi protez gibi bir malzeme ile düzelterek güç kazandırmak amacı yer almaktadır.
Köpeklerde Kalça Çıkığı Tedavisi Ne Kadar Sürer?
Ameliyatlı veya ameliyatsız bir şekilde yürütülen displazi tedavisinde dinlenme ile birlikte köpeğin özellikle bir süre kafeste alınması ve hareketsizlik sağlanması gerekebilir. Özellikle cerrahi sonrası 14 gün içerisinde yeniden çıkık oluşmuyorsa başarı elde edilirken, daha iyi bir iyileşme süreci için fizyoterapi gibi desteklerden yararlanılır.
Köpeklerde Kalça Çıkığı Nasıl Önlenebilir?
Kalça çıkığının engellenebilmesi için travmatik etki oluşturabilecek olaylardan kaçınılması, kontrollü bir gezi oluşturulması, egzersiz ve aktivitelere dikkat edilerek kilo düzeyine dikkat edilmesi gibi ayrıntılar yer alır.
Köpeklerde kalça çıkığı probleminin yaşanması ile birlikte topallama etkisi görülmeye başlanırken, kalça çıkığı bacak sağlığını etkiler. Köpek bu rahatsızlık ile birlikte yürümeye devam edebilse de arka bacaklarına ya da çıkık gelişen bacağa daha az basmaya çalışır ve hareket kabiliyetinde düşüş görülür. Bu durum tedavi edildikten sonra özellikle GomVet Veteriner Kliniği’miz kontrollerini aksatmadan beslenme düzenine ve egzersizlere özen göstermek gerekir. Bu süreçte bizimle iletişime geçerek, kliniğimiz desteğinden 365 gün yararlanılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Köpeklerde kalça çıkığı tedavi edilir mi?
İlerlememiş hastalıklarda egzersiz, fizik tedavi ve beslenme düzeni ile tedavi sağlanabilir. İlerleyen kalça displazisi durumunda da eklem gevşekliği ameliyat ile düzeltilebilir.
Köpeklerde kalça displazisi engellenebilir mi?
Her zaman mümkün olmasa da sağlıklı bir iskelet sistemi için dengeli beslenmeye önem vermek, veteriner tavsiyesi ile mama kullanmak ve obeziteyi engellemek gibi ayrıntılara dikkat etmek gerekir.
Köpeklerde kalça çıkığı yerine oturtturulabilir mi?
Trafik kazası gibi travmaya bağlı durumlarda çıkık eklem iyi bir ortopedist veteriner tarafından yerine oturtulabilir.
Bilgi Notu → İçeriğin hazırlanmasında GomVet Veteriner Hekimleri katkı sunmuştur. Blog sayfasında yer alan içerikler bilgilendirme amaçlı olarak yayın tarihindeki bilimsel veriler ışığında hazırlanmıştır. Evcil dostunuzun sağlığına ilişkin sorularınız, teşhis ve tedavi işlemleriniz için mutlaka bir veteriner hekime başvurunuz.
