Kedilerde mantar, sıklıkla görülebilecek bir problem. Evde kedinizde bir anda ortaya çıkan yuvarlak tüy dökülmeleri, kabuklanmalar ya da kepek benzeri görüntü sizi korkutabilir. Halk arasında “mantar” olarak bilinen bu tablo, veteriner hekimlikte dermatofitoz olarak adlandırılır.
Bu yazımızda kedilerde mantar sorununu ele alacağız. Mantar neden olur, belirtileri nelerdir, tedavisi nasıl yapılır konularını detaylı şekilde inceleyeceğiz.
Kedilerde Mantar Neden Olur?
Kedilerde mantarın en büyük nedeni doğrudan temastır. Enfekte bir kediyle temas, halı üzerindeki ya da aynı fırçayı paylaşma sonucunda mantar bulaşır.
En yaygın mantar etkeni; dermatofit mantarlardan Microsporum canis’tir. Bu mantarlar deri, kıl ve kimi zaman tırnaktaki keratini besin olarak kullanırlar. Bu nedenle lezyonlar genel olarak tüy dökülmesi olarak kendini gösterir.
Kedi mantarı sporları çevrede uzun süre kalabilir. Kuru ortamda bu sporlar 12 ay boyunca yaşayabilir. Yavru, bağışıklığı zayıf ve kalabalık yaşam alanlarında yaşayan kedilerde risk daha fazladır. Ayrıca bazı uzun tüylü kediler belirti göstermeden taşıyıcı olabilir.
Kedilerde Mantar Belirtileri
Kedilerde yaygın olarak görülen mantar belirtileri; yüz, kulak kenarları, patiler ve kuyruk çevresindeki yuvarlak tüy dökülmeleri; kırılmış/kütleşmiş tüyler; pullanma, kabuklanma ve ciltte renk değişikliğidir.
Kedilerde mantar belirtilerinin çok değişken olabileceğini ifade edelim. Bu belirtilerden bazıları daha yoğunken bazıları ise daha nadir olarak görülür. Kimi kediler çok fazla kaşınırken, kimileri ise neredeyse hiç kaşınmaz.
Bu bulguların hiçbiri tek başına kesin tanı koydurmaz. Alerji, parazitler ve başkaca deri hastalıklarında da bu belirtileri görebilirsiniz. Kesin tanı içi veteriner hekimler çoğunlukla mantar kültürü testi yapar. Bunun yanı sıra wood lambası muayenesi ya da PCR testleri de yapılabilir. Testleri bir kenara bırakırsak, veteriner hekimler belirtileri yan yana koyduğunda çoğu zaman test dahi yapmadan büyük ihtimalle doğru tanıyı koyar.
Kedilerde Mantar Öldürür Mü?
Hayır, dermatofitoz çoğu durumda yüzeysel bir enfeksiyondur ve doğru yaklaşımla tedavi edildiğinde kontrol altına alınır. Ancak tedavisiz bırakılırsa aylarca sürebilir ve diğer hayvanlara insanlara bulaş riski artar.
Yavru, yaşlı ve bağışıklığı baskılanmış kedilerde tablo çok daha inatçı olabilir. Kaşıma/yalama nedeniyle ikincil enfeksiyonlarda ortaya çıkabilir. Çok ekstrem durumlarda mantar doğrudan ölümcül olmasa da, ölümcül enfeksiyonlara davetiye çıkarabilir.
Kedi Mantarına Ne İyi Gelir?
Kedi mantar belirtileri gördüğünüzde yapacağınız en hatalı uygulama; rastgele kremler kullanmak ya da insan ilacı vermektir. Kediniz için en iyi yöntem, veteriner hekimin planladığı yaklaşımı düzenli uygulamak ve ortamı doğru şekilde yönetmektir.
Bunlara karşın kedilerde mantar ortaya çıktığında evde yapabileceğiniz bazı destekleyici uygulamalar var. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz;
- Kedinizi mümkünse kolay temizleyebileceğiniz bir odada geçici olarak izole edin.
- Her temas sonrasında ellerinizi yıkayın.
- Yatak, battaniye, tarak ve fırça gibi eşyaları ayırın ve sıklıkla dezenfekte edin.
- Halı-koltuk gibi yüzeyleri düzenli şekilde süpürün ve uygun biçimde dezenfekte edin.
- Lezyonlar geçtiğinde tedaviyi bırakmayın. Veterinerinizin uygun gördüğü süre boyunca uygulamalara devam edin.
-
Kedilerde mantar tedavisi
Kedilerde Mantar Tedavisi
Kedilerde mantar tedavisinin üç ayağı vardır. Bunlar; topikal (cilt üstü) tedavi, sistemik (ağızdan) tedavi ve çevresel dekontaminasyondur. Genellikle topikal ve oral tedavi birlikte kullanılırken, başarı için çevresel kontaminasyonun da mutlaka azaltılması önerilir. Tam iyileşme için genellikle 6 haftalık uygulama gerekir.
| Tedavi ayağı | Amaç | Örnek yaklaşım (veteriner yönlendirmesiyle) | Neden önemli? |
| Topikal tedavi | Deri/kıl üzerindeki sporu azaltmak | Medikal şampuanlar, lime sulfur dip, lokal kremler | Bulaştırıcılığı azaltmaya yardımcı olur |
| Oral tedavi | Derin yerleşimi kontrol etmek | İtrakonazol veya terbinafin gibi antifungaller | Yaygın olgularda sıklıkla gereklidir |
| Çevre temizliği | Yeniden bulaşmayı önlemek | Süpürme, yatak yıkama, uygun dezenfeksiyon | Sporlar ortamda uzun süre kalabilir |
Tedavi sürecinde veterineriniz belirli aralıklarla kültür alabilir ya da muayene edebilir. Bu sayede tedavinin bitiş zamanı planlanır. Tedavi, veteriner söylemeden bırakıldığında, nüks edebilir.
Kedilerde Mantar İyileşme Belirtileri
Kedilerde mantar tedavisinde ilk adımda yeni lezyonların çıkışı durdurulur. Kabuklanma/pullanma azalır, kızarıklık söner ve tüyler yavaş yavaş yeniden uzamaya başlar. Bu aşamada önemli bir uyarı yapalım; görünen lezyonların azalması mantarın tamamen bittiği anlamına gelmeyebilir. Bu sebeple veteriner hekimin önerdiği süreyi tamamlamak gerekir. Hekiminiz gerekli görmesi durumunda kontrol testleri talep edebilir.
Kadıköy veteriner kliniği olarak hizmet veren GomVet; lezyonların değerlendirilmesi, doğru tanı testleri ve evde uygulanabilir tedavi/temizlik planı konusunda size adım adım yol gösterebilir. Özellikle evinizde çocuk ya da birden fazla hayvan varsa mantar hızla yayılabilir. Bizimle iletişime geçerek hemen randevu alabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kendi mantarı insana geçer mi?
Evet, kedi mantarı insana geçebilen bir enfeksiyondur. Bu nedenle hijyen ve temas önlemleri önemlidir.
Kedilerde mantar tedavisinde kesin çözüm nedir?
Tek bir mucize ürün yoktur. İzolasyon, deri üzeri krem ve oral tedavi genellikle birlikte yürütülür.
Kedi mantarı neden olur?
Kedilerde mantar sorunu yaygın olarak başka hayvanlarla temas yoluyla bulaşır. Ayrıca sporlar kontamine eşyalardan da bulaşabilir.
Mantar olan kediye ne yapılmalı?
Kedinizde mantar görürseniz, evde kendi başınıza krem uygulamayın. Mutlaka bir veterinere başvurun.
Kedimde mantar olduğunu nasıl anlarım?
Kedinizin yüz, kulak kenarları, patiler ve kuyruk çevresinde yuvarlak tüy dökülmeleri; kırılmış tüyler, pullanma, kabuklanma ve ciltte renk değişikliği belirtilerinden bazılarını görebilirsiniz.
Kedi mantarı insana bulaşır mı?
Evet, kedi mantarı insana bulaşabilecek özelliktedir. Bu nedenle temas halinde hijyene özen göstermelisiniz.
Kedilerde mantar tehlikeli midir?
Kedilerde mantar ölümcül düzeyde tehlikeli değildir ancak tedavi edilmediğinde bulaş riski çok yüksektir ve kendi kendine geçmesi aylarca zaman alabilir.
Kedilerde mantar kaç günde iyileşir?
Kedinizin yaşına ve bağışıklık durumuna bağlı olarak mantar doğru tedaviyle 2 hafta içinde iyileşir.
Kediler mantarı nereden kapar?
Kediler mantarı enfekte olan diğer hayvanlarla temas ya da kontamine eşyalardan kapabilir.
Kedilerde mantar tedavisi kaç para?
Kedilerde mantar tedavisinin ücreti, şehirden şehire değişmektedir. Asgari tutarlar veterinerin bulunduğu ilin veteriner odası tarafından belirlenir.
Bilgi Notu → İçeriğin hazırlanmasında GomVet Veteriner Hekimleri katkı sunmuştur. Blog sayfasında yer alan içerikler bilgilendirme amaçlı olarak yayın tarihindeki bilimsel veriler ışığında hazırlanmıştır. Evcil dostunuzun sağlığına ilişkin sorularınız, teşhis ve tedavi işlemleriniz için mutlaka bir veteriner hekime başvurunuz.
